نمایشنامه ها

خدمت هنر دوستان عزيز و دوستان وبلاگي

برخي از نمايشنامه هاي اين حقير براي دسترس عموم در سايت گروه سكوت قرار گرفته بود و عزيزان مي توانستند به آساني به آن دسترسي پيدا كنند. اما با توجه به هشدار برخي از دوستان مبني بر سوءاستفاده هاي هنري تصميم گرفته شد كه اين نمايشنامه ها را به طور خلاصه و توضيحي در سايت گذاشته تا علاقمنداني كه مايل به خواندن يا اجراي آنها در جشنواره ها و اجراي عموم هستند با ارسال پيام ، متون فوق را دريافت كنند.

لذا براي دسترسي به توضيحات در مورد نمايشنامه ها و نيز ارسال پيامِ درخواست ، مي توانيد به سايت www.artsokoot.com و يا لينك نمايشنامه ها در پيوندهاي وبلاگ مراجعه نمائيد.

                                                  

در بارة جوايز گلدن گلوب

 

شب گذشته جوايز گلدن گلوب برگزار شد و در حاليكه تحت تاثير اعتصاب سنديكاي نويسندگان هاليوود جشن برگزار نمي شد تنها به يك كنفرانس خبري مجلل بي حضور اهالي سينما و برندگان جوايز رونق كمي داشت.امسال تنها ششصد نفر از خبرنگاران آمريكا در اين مراسم كه در هتل هيلتونِ ال.اي برگزار شد شركت كرده بودند كه مراسم از چند كانال هم پخش شد اما باز چنگي به دل نمي زد. تقريباً پيش بيني هاي من درست در آمد و بخشي از كساني كه دوست داشتم جايزه گرفتند. اما اين را هم بدانيد كه نحوة انتخابها در گلدن گلوب در دست تنها صد خبرنگار خارجي اتحاديه است و مانند اسكار از انتخاب شش هزار منتقد انجام نمي گيرد. بنابر اين بايد حساب اسكار را جدا كرد چرا كه اكثر برندگان جايزه گلدن گلوب خارجي بودند ، در حاليكه به نظر مي رسد فيلمهايي چون جونو و پيرمردها كشوري ندارند شانس جايز در اسكار باشند.

در مراسم ديشب جايزة بهترين فيلم دراما به كفاره رسيد و اين فيلم انگليسي توانست جايزة اول را بربايد. جايزة اول مرد دراما هم به بازيگر انگليسي دنيل دي لوئيس رسيد. و خاوير باردم اسپانيايي جايزة دوم را برد. در بين بازيگران زن هم جولي كريستي بازنشسته كه تازه به سينما برگشته جايزة اول دراما را برد و كيت بلانچت براي بازي در نقش باب ديلن جايزة دوم زن را برد. هر چند همه مي گفتند بايد دوم مرد را مي برده. اما جايزه اي كه مرا خوشحال كرد برنده شدن جاني دپ بود در فيلم سوئيني تاد در بخش بهترين بازيگر كمدي/موزيكال. كه همين فيلم استاد برجستة سينما تيم برتن هم توانست جايزة بهترين فيلم كمدي / موزيكال را ببرد. اين فيلم بر اساس يك رمان است كه در آن جاني دپ آرايشگر قاتليست كه در فضاي مخوف لندن به آدمكشي مي پردازد. به نظر مي آيد فيلم و نوع چهره پردازي ها شبيه انيميشن تيم برتن است – عروس مرده – كه در جاي خودش يك شاهكار است. حال بايد ببينيم كه تركيب اين دو استاد فن – جاني دپ و برتن – كه در ادوارد دست قيچي منتج به يك شاهكار شد در فيلم جديد چگونه بوده است. هر چند كه تا اين فيلمها به دستمان برسد پير مي شويم.

به هر حال بايد منتظر اين بمانيم تا كانديدهاي اسكار اعلام شود و بتوانيم تحليل درست تري از شاهكارهاي امسال هاليوود كه فيلم بد از آن در نمي آيد بدهيم. بقية برندگان را نيز مي توانيد از لينك مستقيم جايزة گلدن گلوب در پيوندها مشاهده كنيد.

دشمن

( اين شعر با اينكه قديميه خواستم به محمود ناظري تقديمش كنم و دردهاي مشتركمان)

 

پنجره باز است رو به خندة دشمن

چهرة او از پس اين پنجره پيداست

برق نگاهش به روي شيشه نشسته ست

دشمن من ، دشمن من ، آه چه زيباست

 

واي... عجب درد غريبيست كه بردم

خيشِ شكايت ز دست دشمن خود ، من

گر همه دشمن به شكل دوست كنارم

يا كه رخ دوست نهان كرده به دشمن

 

با همه همخوانگان خود شده از پاي

سر ننهادم كه مرا سينه گشودند

خندة مستانه به لبهاي رفيقان

وه كه به جز اهرمني كهنه نبودند

 

خنجر آن دشمن من گرچه پليد است

شكل رهائيست كه بر سينه كشانند

بهتر از اين خانة پر خنجر پنهان

كز همه ره بر تن من نقش نشانند

 

خنجر آن مي رهدم از تب هر شب

كش بزند يا نزند دست رفيقي

يك شب اگر درد كشم بهتر از آنست

تا همة عمر كشم تيزي تيغي

 

سينه گشادست رو به خنجر دشمن

خجر او غير رهايي به تنم چيست؟؟

آه... شما اي همه خصمانه رفيقان

در بگشائيد كه او دشمن من نيست.

                                           24/7/80 - شعر از پ.ل

شعر

اندر احوالات حالنا

 

همسفر بنوش بادة مرد افكن

مي بزن – مي بزن ، سحر است

مست باش اين شبي كه مي بيني

از جنايات روز بي خبر است

 

مي نشينم كنار ظرف شراب

مي كشم به كام قوطي ودكا

عرق و ويسكي و بنگ و بافور است

تك چراغ و نور روشن فردا

 

شاعران همه توي زندانند

فكرها همه گير خانة اشباح

هر كه ترياك را نزد بر لب

بين ، چگونه خفت به گور سياه

 

يك شب آن محمد مختاري

شب ديگر به كام پوينده

يا كه مرگِ فروهران به دمي

دم ديگر براي تو يا بنده

 

توي اين مملكت تو بدان اي يار

مي بزن ، كه باده مغفرت است

هر كه با فكر شد دمي همراه

شك نكن كه جایش آخرت است

 

                                       23/12/81 - شعر از پ. ل

شعر

صلب شعر

 

آي قوافي ، قوافي ، قوافي...

اي صليب

از كدامين جلجتا عبورم مي دهي كه كلمات اين چنين سنگم مي زنند؟

 

وزن: حلقة خارم بر سر

پيشاني مرا خونين خراش مي دهد

و پاهايم را

ميخي از الفاظ سوراخ كرده است.

 

مسيح وار در لاشه هاي من

شعر پرسه مي زند....................

 

                                              10/3/81 - شعر از : پ.ل

شعر

ساحره

مي روم از بسترت اي ساحره ، اي زن

جان به لبم شد ، تو مرا سخت دريدي

واي از آن عشق فريبا كه نگفتي

آه از آن فتنة غمگين كه نديدي

 

لب نسپارم دگر به عقرب لبهات

باز به آن سينة سوزان نبرم دست

چشم به گرداب نگاهت نكنم روي

مي نكنم غمزه به آن ديدة سرمست

 

مي روم از بستر تو ، گرچه بدانم

بستر تو بر همه كس جامه در آرد

كاش به آن مرد كه بندي دل خود را

هرزه شود ، او به زنان تن بسپارد

 

                                                شعر از : پ.ل

شعر

تركه استاد

مي زند باز به دستم استاد

چوب تر تا كه گريزم ز خيال

ليك اين ذهن پريشان ، شايد

هست يك چلچلة خوش پر و بال

 

روز از پنجرة تنگ كلاس

مي پرد مرغ نگاهم تا دور

پيش تو كز پس اين شيشه كُني

باز هم ثانيه اي چند ، عبور

 

تن من دوخته بر صندليم

دل من مانده به آن راه بلند

ساعت ده كه شود مي گذري

از پسِ شيشة اين پنجره چند

 

با گچ نيمه شكسته ، استاد

مي نويسد به تن تخته سياه

بچه ها علم ثواب است ، ثواب

بچه ها عشق گناه است ، گناه

 

ليك تا مي گذري از خم راه

درس ها مي رود از خاطر و ياد

زين سبب باز چو هر روز دگر

مي زند تركه به دستم استاد.

 

                                        2/12/82 شعر از : پ.ل

یادداشتی درباره جشنواره

دربارة نخستين جشنوارة تئاتر دانشگاه آزاد شيراز

هوا كم كم داشت سرد مي شد كه شنيديم جشنواره اي به پا شده و اميدوار راه افتاديم به سمت تالار ابوريحان تا ببينيم چه خبر است. من روح جشنواره را بي نهايت دوست دارم و برخلاف دوستان به اين اعتراف مي كنم. چرا كه جدا از ديدن كارها و ترازو كشيدن و اين حرفها تنها جائيست كه مي توانم دوستان را ببينم و چاق سلامتي و گپ و گفتي كنيم و از حال زار هم بي اطلاع نمانيم. و فكر مي كنم به همت دوستان عزيز دانشگاهي مثل آقاي بنيادي و جناب ذوالنوريان رسم خوبي ايجاد شده كه در اين فقر تئاتر و اين سفرة خالي خشكي نان پيدا شود كه سق بزنيم.

 

Bang bang

I was five and he was six                                              
we rode on horses made of sticks                               
he wore black and i wore white                                                 
he would always win the fight                                                 
bang, bang                                                                                             
he shot me down                                                                              
bang, bang                                                                                            
i hit the ground                                                                          
bang, bang                                                                                          
that awful sound,                                                                             

bang bang,                                                                                            

 my baby shot me down.                                                                                     
seasons came and changed the time,                           

when i grew up i called him mine              
he would always laugh and say remember      
when we used to play bang bang                                     

 i shot you down                                                                         
bang bang                                                                                           

you hit the ground bang bang                                      

that awful sound                                                                        .
bang bang                                                                                                         

i used to shoot you down                                              

music played and people sang                           
just for me the church bells rang                     
now he's gone i don't know why                                    
and to this day sometimes i cry                                          
he didn't even say goodbye                                                  

he didn't take the time to lie                                                   
bang, bang                                                                                                      

he shot me down, bang bang                                    
i hit the ground                                                                             
bang, bang                                                                                                      

that awful sound, bang bang                                           
my baby shot me down.

 

بنگ بنگ

من پنج ساله بودم و او شش ساله
ما اسب های چوبی مان را می راندیم
او اسب سیاه و من سفید   
او همیشه پیروز در جنگها
بنگ , بنگ
او مرا می کشت
بنگ , بنگ
من زمین می خوردم
بنگ , بنگ
 صدایی وحشتناک      

بنگ , بنگ 

معشوقه ام مرا کشت.
فصلها می آمد و زمان تغییر می کرد

هنگامیکه بزرگ شدم صدایش می کردم مالِ من
او همیشه می خندید و می گفت یادت می آید
وقتی بازیِ بنگ بنگ می کردیم

من تو را می کشتم
بنگ , بنگ

  تو زمین می خوردی. بنگ بنگ.

از صدایی وحشتناک
 بنگ , بنگ

برای کشتن تو استفاده می کردم
 موزیکها نواخته می شد و مردم می خواندند  
و تنها آهنگ من صدای ناقوسهای کلیسا بود.
حالا او رفته و من نمی دان چرا؟
و سراسرِ روز را گریه می کنم
او هیچ گاه خداحافظی نکرد

وهیچگاه نیز دروغ نگفت
  بنگ , بنگ

به راستی که مرا کشت. بنگ بنگ
من زمین خوردم
 بنگ , بنگ

با صدایی موحش , بنگ بنگ
معشوقه ام مرا کشت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بنگ بنگ     

خواننده: نانسی سیناترا 

ترجمه: پیام لاریان

 

                                                             

 

 

 

                                                                                                 

 

اسکار

جناب مستطاب اسكار

مراسم اسكار امسال روز 24 فوريه يا 5 اسفند خودمان برگزار مي شود. هنوز هم كه دارم اين مطلب را مي نويسم كانديدها مشخص نشدند. اما به نظر مي آيد امسال سالي پر بار براي هاليوود باشد و فيلمهاي زيادي ست كه مي توانند برندگان اسكار شوند. فيلمهايي مثا پيرمردها كشوري ندارند از برادران كوئن كه بازيگري چون خاوير باردم در آن بازي مي كند. احتمالاً او را در فيلمي ازالخاندرو آمنابار به نام درياي درون ديده ايد. يا فيلمهاي ديگري نظير خون خواهد شد كه اسم كارگردانش فكر مي كنم توماس يا يه همچين چيزي باشه. اما دنيل دي لوئيس بازيگر محبوب خودم در آن بازي مي كند. يا فيلمي مثل جونو كه مي گن فيلم كمدي – موزيكاليه. يه فيلمي هم هست به نام زندگي چارلي ويلسن كه بازيگران خوبي مثل تام هنكس يا جوليا رابرتز و يا فيليپ سيمور هافمن در اون بازي مي كنند و موزيكال سياسيِ قشنگيه كه اين هم احتمان نامزد شدنش هست. باز هم مي شه از فيلمي ياد كرد از ريدلي اسكات با نام پيش از آنكه شيطان بفهمد مرده اي كه شانس داره يا فيلم سوئيني تاد كه بازي محشر جاني دپ ( ستارة غير قابل حذف هاليوود) در اون مي تونه كانديدش كنه. اما مهمترين فيلم احتمالاً فيلمي ست از يك كارگردان جوان بريتانيايي كه متأسفانه نامش رو يادم رفته به نام كفاره يا تاوان كه بدون شك لياقت جايزة اولي رو داره و در گلدن گلوب 7 نامزد آورده. كيرا نايتلي در اون بازي كرده. بازيگري خوش سيما كه خيلي هم جوانه.

اگه بخوام از كساني كه اين شانس رو دارن تا جايزة بازيگري بگيرن نام ببرم بايد از بازيگراني مثل جرج كلوني ، جاني دپ ، دنيل دي لوئيس و دنزل واشنگتن كه در گنگستر آمريكايي بازي به ياد موندني همراه با راسل كرو داشته ياد كنم. حتماً مي دونيد كه از اين مجموعه جرج كلوني كه عنوان خوش سيماترين بازيگر هاليوود رو هم يدك مي كشه پارسال جايزة دوم رو برد يا دنزل واشنگتن دو بار اين جايزه رو برده ، اما امسال بخت اول رو به جرج كلوني مي دن كه البته اگه من بودم بدون شك مي دادم به جاني دپ.

و بازيگران زني مثل جودي فاستر ، كيرا نايتلي ، كيت بلانچت و آنجلينا جولي هم بخت اسكار زن هستند كه باز هم به نظر مي ياد كيت بلانچت جايزه رو مي گيره به خاطر همون نقشي كه سالها پيش هم بخاطرش اسكار گرفت. يعني ملكه اليزابت. اما بازي نايتلي در كفاره خيلي خوب بود. و شايد بتونه اعضاي آكادمي رو راضي كنه براي جايزه گرفتن.

به هر حال اين مراسم جذاب رو در ماههاي آينده مي بينيم و احتمالاً من مثل پارسال ( البته اگه شيراز باشم و زنده ) بايد تا خود صبح بشينم تا برندگان رو ببينم. و اينكه اعتراف كنم بردن جايزه توسط جاني دپ و برادران كوئن مي تونه ذائقة سينمايي منو ارضا كنه.

و البته بايد اين رو هم بگم كه خيلي تأسف برانگيزه كه دانش من در مورد هاليوود خيلي بيشتر از جشنواره فجر خودمونه چرا كه سيستم غلط جشنوارة ما ( و البته نداشتن رد كارپت ) جذابيت جشنواره رو به زير صفر مي رسونه.

گلدن گلوب

مراسم اعطای جوایز گلدن گلوب ۲۰۰۸ به دلیل ادامه اعتصاب فیلم نامه نویسان آمریکایی و حمایت ستارگان هالیوود از آن ها به شکل همیشگی خود برگزار نخواهد شد.

جوایز گلدن گلوب از سال ۱۹۴۴ میلادی هر سال توسط "انجمن مطبوعات خارجی هالیوود" در قالب یک مراسم باشکوه به بهترین فیلم ها و برنامه های تلویزیونی اعطا می شود.

اما امسال به جای آن مراسم مفصل که با ضیافت شامی همراه است، تنها اسامی برندگان جایزه گلدن گلوب در یک کنفرانس خبری یک ساعته اعلام خواهد شد.

قرار است این کنفرانس خبری روز یکشنبه آینده (۱۳ ژانویه) در شهر لس آنجلس ایالت کالیفرنیای آمریکا برگزار شود.

شبکه های تلویزیونی بزرگ آمریکا تهدید کرده بودند که بدون حضور هنرپیشه های مشهور در مراسم گلدن گلوب، از پوشش این مراسم خودداری خواهند کرد.

جورج کامورا که سازمان دهنده مراسم اعطای جوایز گلدن گلوب است، از عدم برگزاری این مراسم به شکل سنتی خود ابراز تأسف کرده است.

اتحادیه هنرپیشگان آمریکا روز شنبه گذشته اعلام کرد که مراسم اعطای جوایزگلدن گلوب را تحریم خواهد کرد.

اتحادیه فیلمنامه نویسان آمریکایی که بیش از ده هزار عضو دارد، از این حمایت اتحادیه هنرپیشگان قدردانی کرده است.

اتحادیه فیلمنامه نویسان آمریکا از اوایل ماه نوامبر ۲۰۰۷ در اعتراض به عدم افزایش سهم اعضای آن از فروش تولیدات آن ها در رسانه های جدید مانند "دی وی دی"، اینترنت و موبایل در اعتصاب است.

مراسم اعطای جوایز گلدن گلوب از نظر اهمیت در صنعت فیلم و سینما پس از مراسم اعطای جوایز اسکار رتبه دوم را دارد.

سال گذشته حدود ۲۰ میلیون نفر در آمریکا مراسم گلدن گلوب را تماشا کردند

 

نقد

سيزيف و مرگ

 

خواستم چند خطي در مورد نمايش سيزيف و مرگ بنويسم كه هفتة پيش اونو در كافي شاپ تالار حافظ ديدم. كاري بود از دوست خوبم حسين يزديان كه سالهاست مي شناسمش و اكثر كارهاشو ديدم.

خب برم سر اصل مطلب. من اين نمايشنامه رو ده سال پيش خونده بودم البته اعتراف كنم از اونجايي كه نويسنده ش روبر مرلي بود كه قبلاً كتاب مرگ كسب و كار من است رو ازش خونده بودم و مترجمش هم شاملو بود خواستم بخونمش و ببينم چي نوشته. همون موقع هم كلي حال كردم و فكر كردم متن فوق العاده ايه به خصوص كه دو تا كتاب هم از راجر لنسلين گرين در مورد اساطير يونان خونده بودم.

و نبايد از اين موضوع به سادگي گذشت كه تلاش حسين و بچه ها هم در بازسازي اين اثر كم نبوده و الحق كه بايد خسته نباشيد گفت. هرچند كه كماكان نقصهايي وجود داره و بهتره من در اين مورد قضاوت رو بذارم به عهدة كساني كه ديدند اما مي خوام از خوبيهاش بگم كه برام جالب بود. ميزانسنهاي خوب و محكم و استفادة به جا و طنز از نريشن كه البته پخش خوبي نداشت. طراحي ساده و در عين حال مناسبت دار با فضاي اجرا و همچنين بازيهاي خوب كه خانم بابا ملك و سعيد بصيري سردمدارشون بودند. راستش فكر نمي كردم سعيد اينقدر خوب بتونه بازي كنه و البته اينو هم بگم كه بازي خود حسين يزديان هم به دلم چسبيد. اما نمي دونم چرا بازي منصور غارثي فر و محمود سليماني نتونست رضايت كسي رو جلب كنه. به نظر مي اومد خارج از همة خوبيهاي اجرا اين فرمت بازيها كه متاسفانه سخت تلاش مي شد كه به تيپ برسه و نبود چون زائده هايي از كار بيرون مي زد. من فكر مي كنم كه شاكلة اين متن بازي تيپ گونه است درست مثل آثار مروژك يا فالنتين كه ضد تيپ نابودشون مي كنه. و متأسفانه به نظر مي اومد براي اين نوع بازي بعضي دوستان بيش از حد اندازه جدي اند. و در مورد بازيگر كهنه كار شهرمون استاد هودي ضمن احترام و ارادتي كه به شخص ايشان دارم چيز جديدي كشف نمي شد يا شايد به نظر مي آمد موقعيت را زياد جدي نمي گيرند. با اين همه مي توان اعتراف كرد كه بازيشان مثل هميشه راحت بود و دلنشين و البته شيرين.

موسيقي هاي كار خوب انتخاب شده بود به خصوص موسيقي هاي جنگاورانه و موسيقي پاياني پرايزنر كه بي نهايت تأثير گذار است. اما موسيقي ونجليز و استفادة ناموقع آن تاثيري منفي داد و كاش مي شد كه نباشد. طراحي لباس هم البته در لباس مرگ به نظر اگزجره و فكر نشده بود يا حداقل اينطور به نظر مي رسيد كه طراح در همان فكر اوليه دست به كار نخ سوزن كردن شده. همچنين در پايان بايد از زحمت حسين يزديان تشكر كرد كه در مجموع توانسته بود گروهي منسجم و كاري نسبتا دلنشين را ارائه كند كه البته يك تشكر هم به جناب مرل عزيز بدهكار مي شويم. در نهايت كلام خسته نباشيد مهرگاني ها...........

 

 

کلام آخر

 

 

گلویم تازه نمیشود

از سیرابۀ سپیده ات

ای تکرارِ اشتیاقِ همیشه.

چون بوفِ ویرانه هایِ متروک

به قانونِ سلیمانی

چشمِ شومِ شب را ملامت می کنم.

***

خاطرۀ تلخم خاطرۀ شکستن خود نبود

تا رجوعِ دوباره را به بند زن

از سفالِ خویش طلب کنم.

یا نسوختم

اگرم حتی ققنوس وار

بالی از بارِ خاکستر توانایی نوزادم باشد.

کمترین خاطرۀ تلخم بغضی پوسیده بود

از ویرانه ای

که بابِ موریانه شکستن

بسودگیِ دق البابی می نمود.

شاید

اینگونه

اینچنین

ازتنهایی بود که خوردنِ خویش آغاز کردم.

***

ماهی به سالی گذشت

سالی به قرنی

قرنی به تاریخ

و تنها من بودم و تو بودی

که ماهی

به سالی

به قرنی

به تاریخ

در پایانگاهِ خویش سر فرو نهادیم

تا زمان

ایستاده گوش به زنگِ حُکمش

به سایه ساطور سوهان کشد.

اینگونه بود و

تنها چنین بود

که سرنوشتِ مختومِ ما را تنها اشک رقَم زد.

***

گلویم تازه نمی شود

آری...

نه رویایِ جوانی در سر دارم

نه آرزویِ تازۀ زیستن

که تجربۀ رنجی دوباره خریدن را

بی دِرَم

از پادشاهِ جهان به تمنا بنشینم.

تنها کلام آخرِ من

اشتیاقِ سپیدۀ تو بود ؛ ای عمرِ گذشته

هر چند به مغادِرَت

تنها شعبدۀ شب را در کیسه وانهاد

و

خاطرۀ من ,

کمترین خاطرۀ تلخم ؛ آغازِ جهان شد.

شاید

اینگونه

اینچنین بود

که خوردنِ خویش آغاز کردم.

 

 

 

 

 

                                                                                        11 / 1 / 85

 

 

 

 

پشیمانی

 

 

در زیبایی جانت نشستم

آنجا که  مرا  طاقی بود و طاقتی

آنجا که مرا روزی بود و رضایتی

[ من در زیبایی جانت نشستم ]

 

فالم از قارعِ جهان این بود تا نقش مُنتِنِ خویش

از بیراهۀ تنگنا

در ازدحامِ پوچِ عابران کشانم.

[ در پوچی جانت نشستم ]

 

در ولوالِ خنیاگران

سازم زخمۀ بدنوازی شد

تا رِنگم از نومیدی آواز کند.

[ در نومیدی جانت نشستم ]

 

قانونِ ما این بود:

تا هر انسانی

از هراسِ انسانی

به گیتی پناه نماز برَد.

نابختیار ,

نامراد از کِرد و کارِ خویش

[ در نامرادیِ جانت نشستم ]

 

و سرخیِ نامتجاذبِ پایان

وعده گاهِ بی اطمینانیِ عمریست

که زشتی از دستکارِ خویش

لرزشِ زانوان شکسته اش را نمایان می کند.

[ آه...

در زشتیِ جانت ,

من در زشتیِ جانت نشستم ]

                                                                                               16/ 1 / 85

قاعده ها

 

باز به آن قانون ايستاده ايم

كه شمايل انساني

بيهده مجابمان مي كند...

باز بدان قاعده گريسته ايم

كه مجاب مي كنيم

جبر انساني را...

بگذار بگذرد...

 

 

حالا كه دارم اين يادداشتها را مي نويسم ساعت از سه شب هم گذشته و من با چشمهاي خمار و خسته به كار تايپ كردن مشغولم و هر چند كه ميهمان چشمم جناب خواب دارد مدام كلون خمودگي را مي كوبد، آمادگي سخنوري خودم را اعلام مي كنم كه البته بي دليل هم نيست و نخواهد بود.

داستان اينگونه است كه همين چند لحظه پيش از وبلاگ محمود عزيزم كه خدا براي تئاتر شيراز نگاهش دارد جريان شكوائيه و بگير و بستان و سايه زني دوستان گرافيكي و جناب ناظري عزيز را خواندم و كلي دلم گرفت و البته عصبي هم شدم. پس به خودم گفتم با آنكه از اين كاسه آشي گير ما نمي آيد اما نخودبازي در آورم و چند خطي در اين مورد مرقوم كنم و نظرم را كه شايد و البته احتمالاً اهميت آنچناني ندارد ابراز كنم. البته اين هم ناگفته نماند كه اين متن را به email جناب ناظري عزيز مي فرستم و اين درخواست را هم دارم كه بي دخل و تصرف آن را در صفحه وبلاگ خود منتشر كند.

چند وقت پيش داشتم با خودم فكر مي كردم كه اين محمود ناظري عجب جانوريست. هر جا كه مي شنوم و مي خوانم دارد همة جوايز را درو مي كند. تا جايي هم كه عمرم كفاف مي دهد اسمش را از اين و آن شنيدم و خلاصه رگ حسادتم بدجور ورم كرد و قلمبه شد.  با آنكه نوشته هايش را خوانده بودم و خيلي هم خوشم مي آمد با بد دليِ مختصري حس مي كردم كه چندان به پدر و مادر داريِ اين جايزه ها نمي شود طرفي بست. تا فرصت پيش آمد و با هم حشر و نشري كرديم و پاي سفرة دل هم لمي داديم و چيزي خورديم و تازه شستم خبردار شد كه داستان چيز ديگريست. خلاصه... روزگار فرصت داد تا نمايشنامه اي كه نوشته بودم ، به پاس دِيني كه حس مي كردم و البته به خاطر انزوايي كه در او و شخصيتِ نمايش مشترك بود ، نمايشنامه ام را به محمود ناظري تقديم كردم. و با هم چند ساعتي در بابش صحبت كرديم. درست همان روزي كه نمايش مستطاب پل را نظاره كرديم. نمي دانم چقدر اين را پاي هندوانه هاي زمستاني من بگذاريد كه دارم زير بغل محمود ناظري مي زنم يا احتمالاً با كج فهميِ ذاتي كه البته طبيعتاً از هوشِ سرشارتان آب        مي خورد آن را محتمل بر چاپلوسي قلمداد كنيد ، اما به عنوان كسي كه تئاتر را مي شناسد و تئاتر مي خواند و خيلي قبل تر از دوستاني كه اين روزها باد در غبغب دارند و بخاطر يكي دو قلم تنديس هاي پانصد توماني و الواح پنجاه تومانيشان به آسمان فخر مي فروشند و زمين را نيش مي زنند ، در اين دبستان كار كرده ام ، سخت از نوشته هاي دوست نشناخته و نديده ام ب.چ دلگير شدم و متأسف . و اين تأسف و يأس من كه مي دانم تنها مورد نيست و در بين اهالي نمايش آن هم در شهر عقب افتاده ي شيراز موارد بسياري را در صورت شنود به همراه دارد از اين باب است كه دوست خوب و تئاتري ام آقاي ب. چ حداقل اگر مزة آن نان گندم معروف را به نيش نكشيده بود مي توانست لااقل آن را دست اين و آن ببيند.

و روي صحبتم با اين عزيزِ نديده است كه اين را مي دانم و تو هم مي داني و همة دوستان و اساتيد محترم هم مي دانند كه سنگ قضاوت در كاسة ميزان مي چرخد. لاجرم اگر دست كم يكي دو نمايشنامه از اين آقاي ناظريِ به قول تو غير تئاتري مي خواندي اينطور جسورانه شاخ و شانه    نمي كشيدي و خود را وسط ميدان لخت نمي كردي. آخر عزيز من كدام آدم عاقليست كه با سلاح موگير و سنجاقِ سر برود به جنگ ابابيل.

خب... از اين مقال كه در آيم به خانه سر آيم. برويم سراغ بحث اصلي كه همان واكاوي نمايشي ست كه متاسفانه نتوانست با مخاطب ارتباط برقرار كند. پيشتر جملة مسبوق به عرض رسيدة محمود ناظري را دوباره تكرار مي كنم كه هر مخاطبي در هر جاي جهان مي تواند هنري را كه مشتاق به ديدنش نيست ترك كند و عطايش را به لقايش ببخشد. بگذار اينجا خاطره ئي نقل كنم از امير كوهستاني عزيز كه هر جا هست به ياد رفقا هم باشد. مي گفت در اجراي نمايش رقص روي ليوانها در آلمان جماعت ، نيم ساعتي را آنقدر ايستاده به كف زدن گذراندند كه مجبور شديم دوباره نمايش را اجرا كنيم. كيفور و مست از اين واقعه راهي مسكو شديم به اين اميد كه شهري كه بيشترين سالن نمايش را در جهان دارد بيشتر ما را تحويل بگيرد و برايمان كف بزند. سرتان را درد نياورم كه اجراي نمايش همان و صداي ورق زدن روزنامه ها همان و بلند شدن و اعتراض تماشاگران هم همان. پس دوستان گرانقدر ، اين يك وظيفة فرهنگي ست كه اميدوارم آقاي ناظري عزيز بدعت گذارش باشد چرا كه خود من نيز واقعاً ديگر از ترس تحمل كردن آثار تهي و خسته كنندة نمايشي ، خواصه در شيراز تصميم گرفتم ديگر پايم را هم در سالنها نگذارم. هكذا در اين بين هم تك و توكي پيدا مي شوند كه نمايش به دلشان بچسبد و ميخكوبشان كند كه آنهم اگر با موبايلشان ور نروند و دست دوست دخترهاشان را در تاريكي فشار ندهند ، سالنِ بيچاره از          بي تماشاگري بستر موريانه ها نشود.

البته خود من هم از اين فرهنگ در كارهايم بي نصيب نبوده ام. ولي اين را باور دارم كه هميشه حق با تماشاگر است و كار نپسنديده سزايش همان است كه محمود انجام داد. آخر تا كي بايد ناخن جويد و چرت زد و با دوستان از هر دري اختلاط كرد. ناسلامتي ديگر كم كم دارد يادم مي رود براي ديدن تئاتر به سالنها مي آيم. من به شخصه عمل محمود ناظري را دوست داشتم و اميدوار هستم بتوانم اين انديشه را در خودم پرورش دهم كه اينقدر بيخود و بي جهت تنم را به تن مازوخيست ها نسابم و براي خودآزاري نمايشها را تحمل نكنم. و اميدوارم از جانب همة دوستان چه شما جناب ب.چ عزيزم و چه همة اساتيد ارجمندم و چه كل جماعت تئاتري كه همه شان مي دانند من با هيچ كس مشكلي ندارم و رفيق و احترام گذارشان هم هستم اين موضوع پذيرفته شود كه اين عمل ( ترك سالن )  به هيچ عنوان نشانه اي از بي احترامي و كم حرمتي در خود ندارد و آن عمل ( ناخن زور جويدن ) چيزيست كه متاسفانه در فرهنگ ما ، آنهم نه كشور ما ،  در شهر ما جا افتاده كه زجر كشيدن پاي ديدن يك تئاتر، را احترام مي شماريم.

حالا بگذاريد كار به اينجا كه رسيد براي تفنن و سرگرمي هم كه شده و به لحاظ آنكه آنتراكتي در مطلبم داشته باشم خاطره اي برايتان اقل كنم كه شايد خيلي هم بي مناسبت به اين جريان نباشد. چند وقت پيش يكي از دوستان من كه در نمايشم هم حضور داشت آهنگي خواند كه منتشر شد  و حتي در راديو bbc لندن پخش شد و مصاحبه اي هم با من در مورد تئاتر و وضعيت تئاتر ايران كردند كه من در همان مصاحبه هم در مورد آهنگ و سوتفاهماتي كه ايجاد كرده بود توضيح دادم كه متاسفانه اين بخشش را پخش نكرد. داستان اين بود كه كل شعر اين آهنگ اصلا به هيچ شخصي مربوط نبود و روي مستقيم صحبتش با مديريت جشنواره اي بود كه ما خود در آن شاهد برخي بي عدالتي ها بوديم. اما به واسطة آتش بياريِ برخي دوستان كه هميشه گوش به زنگ و آماده اند تا بادمجاني دور قاب بچينند و گزكي دست ديگران بدهند و شايد هم از اين درياچة لجن آلود وزغي صيد كنند براي دوستان عزيزم در گروه مهر و ماه سوتفاهماتي پيش آمد كه مثلاً روي اين ترانه با آنهاست. شايد باور كردنش سخت باشد اما من بارها دوستم را به هر آيه و هر بللايي قسم دادم كه اين ترانه را براي چه كسي گفته كه بارها اين را شنيدم كه ربطي به آن گروه محترم ندارد. اما باز دلم طاقت نياورد و شمارة دوست رنجيده ام را گرفتم و چند باري اين را ياد آور شدم كه اين آهنگ در رثاي ايشان نبوده و حتي حاضرم به خاطر اين سوتفاهم در جلوي جميع گروهشان عذرخواهي بلندي عارض شوم. كه ظاهراً پذيرفتند و دوباره رابطه ها البته به كوري همان دوستان واسطة ذيل برقرار شد و حالا هم كه سر جاي خودمان هستيم.

به هر حال اين را خيلي هم از سرِ آنتراكت عرض نكردم كه در واقع خواستم دو چيز را گفته باشم: اول آنكه اگر هنوز هم دردي از من به دلي مانده ، راست شكمش را بگيرد و بيايد پيش خودم تا به هر شرط و شروطي كه راضي مي شود حسابش را صاف كنم. و دوم آنكه اين را به همة دوستان گرانقدر شيرازي و غير شيرازي ، دانشجو و غير دانشجو و خلاصه همه و همه ياد آور شوم كه عزيزان ، هركس  در دهان شما استخوان گذاشت كه به نيت چرباندن زبانتان كرامات الطفات نكرده ، شايد مي خواهد راه گلويتان را ببندد. چرا به واسطة چند حرفي كه از اين و آن شنيديد دست به قلم مي شويد و خطابه تنظيم مي كنيد و اين و آن را مي كوبيد. شما كه با اين كارها  گوشت تن همديگر را كه خورده ايد هيچ ، استخوانش را هم تا آخرين نسق ذق زده ايد. چطور بي آنكه فكر كنيد و بدانيد و بفهميد طرفتان كيست و از كجا آمده ، چه سوابقي دارد و جايگاهش كجاست ، اصلاً اهل شمشير كشي هست يا نه ، شورا تشكيل مي دهيد و به نتيجه مي رسيد كه حلاج ملحد و كافر است. اصلاً يك بار از خودتان پرسيديد كه ما كارمان كجاست و اينجا كه هستيم زير پايمان چيست و به چه كاري تئاتر كار مي كنيم. يكي متني مي نويسد و ديگري كار مي كند و سومي  نمي پسندد ، چرا شما درِ خانه تان علم مي زنيد. و اينكه يك بار به خودتان نيشتر زديد كه اگر يكي اينچنين سالن را ترك مي كند شايد مشكل از تنة درخت خودمان است. به خدا كه من با هر كس ديگري هم حرف مي زدم به بدبختي و ضرب و زور دست تويِ دماغ كردن و ناخن جويدن آن ساعت را گذراند. اصلاً اين را به شما نمي گويم و به خودم اردنگي مي زنم كه پدرجان اگر كسي نمايشت را ترك گفت بدان كه يك جاي كارت بدجور مي لنگد. پس به جاي قشون كشي و تفكرات توتاليتر مآبي كاش يك شور بگذارم و طرف را دعوت كنم و بگويم پدر آمرزيده گير كار من كجا بود. پس به جاي اينكه همه را دشمن فرض كنم ، دست آن يكي را مي گرفتم و برايش توضيح مي دادم كه آقا جان فلسفة نمايشي من اين است. و ياد مي گرفتم كه آنكسي كه چنين سركشي مي كند چيزي بيشتر از من مي داند و من محتاجم به ياد گرفتن. حتي اگر خود آتنا باشم.

باري... فرصت كوتاه است و دل خودم هم از اين اوضاع نابسامان و بلبشوي بي هدف و البته بي حرمتي كه احساس مي كنم ديگر كوچك و بزرگ نمي شناسد پر... ليكن ديگر واقعاً جناب خواب دربِ خانة چشمم را شكسته و دارد بريز و بپاشي مي كند كه ببين و نپرس.

لاجرم بايد داستان را كوتاه كنم و در آخر تنها به گفتة زرتشت از زبان نيچه اكتفا كنم كه مي گويد : « تنها آنان توانند به چشمه هاي آينده راه يابند كه از چشيدن سرد و گرم رويدادهاي روزگاران ديرين ، سر چشمه هاي گذشته را شناخته اند.»

پس محمود جان عزيز بگذار بگذرد.............................

 

 

 

 

 

 

نيمه شب 5 شنبه – 20 ديماه 1386

بیوگرافی

پيام لاريان(شيراز)

تاريخ تولد:1360 - اهواز
تحصيلات: ;كارداني دامپزشكي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد داراب؛ 1382
                دانشجوي كارشناسي رشته نمايش دانشگاه تهران ؛ 1386
نمايش‌ها:
بازي در نمايش"آيات" به كارگرداني نعمت اله لاريان؛ اهواز، شيراز، تهران؛‌ 1369 – 1370
دستيار كارگردان در نمايش"شام آخر" به كارگرداني(؟)؛ اهواز، تهران؛ 1374
دستيار كارگردان در نمايش آنتيگونه،،اهواز،1376

نگارش و كارگرداني نمايش"در پستو"؛ شيراز؛ 1379
نگارش ‌نمايشنامه"عليمردان خان" به كارگرداني(؟)؛ شيراز؛ 1379
نگارش نمايشنامه توكا در قفس به كارگرداني پويا لاريان، شيراز،1380

نگارش نمايشنامه ، بازي و آهنگساز نمايش"آرزوهاي بزرگ، آرزوهاي كوچك" به كارگرداني(؟)؛ شيراز؛1381
بازي در نمايش پشت پلكهاي عروسك به كارگرداني داريوش ثمر، 1382

نويسنده و آهنگساز نمايش تو اين چيه به كارگرداني مجتبي فلاحي،1383

عروسك گردان نمايش عروسكي سرخ و سفيد و آبي به كارگرداني(؟) ، تهران،1385

نگارش و كارگرداني نمايش"امپرسيون، جيغ بنفش"؛ شيراز ، تهران؛ 1384

نگارش نمايشنامه كالي يوگا به كارگرداني مجتبي فلاحي،تهران، 1385

نگارش و كارگرداني نمايش پرسونا،شيراز،1386

نگارش نمايشنامه اگزيستنس ،

نگارش نمايشنامه req

نگارش نمايشنامه كمپاني خدايان ،

نگارش نمايشنامه گزشهاي كوتاه و مختصر مردمان نامعلوم

نگارش نمايشنامه تحليلهايي نامتناسب از مراسم تكراري و كسالت بار مردن و اندوه

نگارش نمايشنامه وحشي

نگارش نمايشنامه پرسه هاي موازي
جوايز:

اول كارگرداني جشنواره استاني1384

سوم نويسندگي جشنواره استاني1384

اول طراحي صحنه جشنواره استاني1384

اول موسيقي جشنواره استاني1384

كارگرداني اول جشنواره بهار نمايش1385

اول نويسندگي جشنواره بهار نمايش1385

اول طراحي صحنه جشنواره بهار نمايش 1385

اول طراحي نور جشنواره بهار نمايش 1385

كارگرداني برتر جشنواره منطقه اي دانشگاهي جنوب ايران 1385

نويسندگي برتر جشنواره منطقه اي دانشگاهي جنوب ايران 1385

اول مسابقه نمايشنامه نويسي براي نمايشنامه كالي يوگا،بهار نمايش؛1386